Nieuws

ECMP-2020 in Turijn

Van 23 – 26 september a.s. houdt de EFOMP haar tweejaarlijkse Europese Congres van Medisch Fysici (ECMP-2020) in Turijn. Als gangbaar is de inzet “een inhoudelijk congres over de subspcialismen heen“: het neerzetten aan  verscheidenheid van het vakgebied medische / klinische fysica in Europa. En uiteraard een netwerkbijeenkomst, waar enerzijds je buiten je eigen subspecialisme kijkt en anderzijds ideeën ontstaan of verder ontwikkeld worden om het gehele vakgbied Europees vorm te geven. Qua inhoud en (inter-)nationale structuur.

Uiteraad is er de mogelijkheid om presentaties te geven. Daartoe word je uitgenodigd tot een abstract, uiterlijk in te leveren op 10 maart .a.s. (Zie website van de EFOMP)

Kortom: aarzel niet, zeker niet als je over je eigen vakgrens heen wilt kijken. 

Medisch Spectrum Twente bestraalt als eerste in Nederland patiënten met dagelijks aangepast bestralingsplan

Kunstmatige intelligentie ondersteunt medewerkers van de bestralingsafdeling om nòg nauwkeuriger te behandelen

De afdeling Radiotherapie van Medisch Spectrum Twente in Enschede beleefde op woensdag 19 februari 2020 een primeur: bestraling van prostaatkankerpatiënten met de nieuwe ETHOS Therapy van Varian Medical Systems. Hiermee is het mogelijk om het te behandelen gebied dagelijks te bestralen met een op maat gemaakt ("adaptief") plan.

Bij patiënten die moeten worden bestraald, wordt vooraf een zo nauwkeurig mogelijk bestralingsplan gemaakt, waarbij het doelgebied (in dit geval de prostaat) de voorgeschreven dosis krijgt met zo min mogelijk belasting van de omliggende gezonde organen. Op het bestralingstoestel echter, kan de prostaat, die zich tussen blaas en endeldarm bevindt, van positie zijn veranderd door meer of juist minder vulling van beide organen. Hoewel vóór elke van de doorgaans 20 bestralingen op het bestralingstoestel zelf nog een CT-scan wordt gemaakt om de positie van de prostaat zo goed mogelijk op te zoeken, zijn onnauwkeurigheden mogelijk.

Met het revolutionaire ETHOS Therapy van Varian Medical Systems worden organen als blaas en endeldarm automatisch (met behulp van kunstmatige intelligentie) op de, op het bestralingstoestel gemaakte, CT-scan gelocaliseerd, waarna nog maar kleine handmatige aanpassingen nodig zijn. Uniek voor deze werkwijze is dat hierna binnen enkele minuten een geheel nieuw bestralingsplan wordt gemaakt dat volledig is aangepast aan de situatie op dat moment. De grote voordelen hiervan zijn niet alleen een nauwkeuriger bestraling van het doelgebied, maar ook beter sparen van de gezonde organen als endeldarm en blaas, met hopelijk minder bijwerkingen als gevolg. Tot voor kort kostte een dergelijke manier van werken veel tijd. Met Varian ETHOS Therapy kan een patiënt na een kwartier het bestralingstoestel weer verlaten (ter vergelijking: een standaardbestraling zonder aanpassen van het bestralingsplan neemt iets minder dan 10 minuten in beslag).

Medisch Spectrum Twente is het eerste ziekenhuis in Nederland en het tweede in de wereld die ETHOS Therapy heeft geïmplementeerd. Er wordt momenteel hard gewerkt om het systeem ook voor andere vormen van kanker in gebruik te nemen.

Strengere Europese regels voor medische hulpmiddelen brengen ziekenhuizen in problemen

Als gevolg van nieuwe Europese wetgeving (ingangsdatum: 26 mei) dreigt een tekort aan medische hulpmiddelen, waardoor de patiëntveiligheid in gevaar kan komen. In het Financieel Dagblad waarschuwen de NVZ en NFU hiervoor. De nieuwe Europese regels zijn belangrijk om de veiligheid van medische hulpmiddelen te vergroten, maar de beschikbaarheid van deze hulpmiddelen staat onder druk zegt ook Lieke Poot, voorzitter van de NVKF. In de Volkskrant en Trouw geeft zij het voorbeeld van een leverancier die een beademingsmaskertje terugtrok, een maskertje speciaal bedoeld voor te vroeg geboren baby's op de intensive care. ‘Wij vermoeden dat dit samenhangt met de MDR, maar dat vertelt een fabrikant er zelden bij.’ Het zijn juist dit soort nicheproducten waarvoor Poot vreest. En als een product plots uit de handel gaat, dan is dat niet zomaar vervangen, zegt zij. ‘Laatst waren er leveringsproblemen bij de producten van onze gebruikelijke infuuslijnen. Dan moeten alle achthonderd infuuspompen in ons ziekenhuis nieuwe lijnen krijgen. Maar die zijn misschien anders van diameter, of hebben een andere elasticiteit, waardoor de hoeveelheid medicatie die door de lijnen stroomt anders is. Daar moeten alle medewerkers dus op worden getraind. Als we zo’n verandering acuut moeten doorvoeren, breng je risico’s voor de patiëntveiligheid het ziekenhuis binnen.’
Lees ook het interview met Lieke Poot in De Stentor ‘Acuut tekort aan medische hulpmiddelen dreigt, waarschuwt Zwolse klinisch fysicus’.

Prof. dr.ir. Ruud Verdaasdonk benoemd als lid van de CCMO als deskundige medische hulpmiddelen

De heer Prof. dr. ir. Ruud Verdaasdonk wordt vanaf 1 februari 2020 benoemd als lid van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hij zal het medisch-wetenschappelijk onderzoek beoordelen vanuit zijn deskundigheid op het gebied van medische hulpmiddelen. 

De CCMO bereidt zich hiermee voor op de invoering van de Medical Device Regulations (MDR) op 26 mei 2020.

Als een van zijn eerste taken, zal hij adviseren bij de benoeming van deskundigen medische hulpmiddelen in de 18 landelijke METC’s en de implementie van de MDR richtlijn voor METC’s. (Ref. Staatscourant 2020 3461)

Nieuwe richtlijn Gebruik MRI bij patiënten met implantaten

In welke gevallen is het veilig om een MRI-onderzoek uit te voeren bij patiënten met implantaten? Een nieuw gepubliceerde richtlijn biedt handvatten voor deze beslissing, voor 2 groepen implantaten. De richtlijn is bedoeld voor MR veiligheidsdeskundigen zoals klinisch fysici. Daarnaast kan de richtlijn nuttig zijn voor alle leden van beroepsgroepen die betrokken zijn bij de planning van MRI bij patiënten met implantaten: radiologen, MBB’ers (MR-laboranten) en verwijzers voor MRI-onderzoek.  

Lees verder

Nieuwjaarsgroet 2020

De oudjaarsnachtmist is opgetrokken en een waterig zonnetje doet zijn best om de grond te bereiken. Drie jongens van een jaar of twaalf vegen driftig de vuurwerkresten van onze dorpsbrug en daarmee hun straatje schoon. Een vierde komt naar buiten met een vuilniszak die hij van zijn vader in zijn handen geduwd kreeg. Weg met de rommel van vorig jaar. Opgeruimd staat netjes.

Soms zou je willen dat het met alles in je leven zo werkt, want we lopen soms jarenlang nog die vuilniszak met herinneringen met ons mee te slepen. Maar zoals iedereen weet gaat dat niet. En misschien maar goed ook, want wat zou er anders met alle mooie herinneringen gebeuren als je rücksichtslos die vuilniszak bij de straat zet? De uitdaging zit hem er in met aandacht te kunnen genieten van het moois dat het leven brengt en te leren en sterker te worden van pijn en verdriet. Maar ga er maar aan staan als je er middenin zit!

Voor de klinisch fysici in Isala stond begin vorig jaar de tijd even stil toen we hoorden dat onze collega ernstig ziek was. Het jaar lijkt verdeeld in de tijd ervoor en de tijd erna. In je eigen ziekenhuis waar je jarenlang hebt samengewerkt verdraaien alle rollen. En dan ligt ze opeens in een ziekenhuisbed aan ‘jouw’ infuuspomp, ligt ze onder ‘jouw’ scanner, word je gevraagd haar behandelplan te beoordelen en zit ze dagelijks in ‘jouw’ wachtkamer. Naast alle persoonlijke emoties die haar ziekte met zich meebracht werden we als collega’s in onze vakgroep ieder in onze rol als klinisch fysicus heel dichtbij geconfronteerd met de betekenis en impact van ons handelen. Als je naar een spannende operatie toeleeft is het verschrikkelijk als deze op het laatste moment wordt uitgesteld. De oorzaak kan een planningsprobleem zijn, maar hetzelfde gebeurt er bij een technische storing.  En een PET-CT onderzoek, en vooral de uitslag daarvan, is misschien wel een van de spannendste momenten van iemands leven. Om nog maar niet te spreken van het belang van de juiste radiotherapie behandeling.

Op dit moment gaat het gelukkig goed met onze collega, die nog wel een aantal hersteloperaties zal moeten ondergaan. Naast het verdriet en de spannende momenten ben ik heel dankbaar voor de warmte en betrokkenheid die om ons heen getoond werd, en misschien vooral ook voor het hernieuwde inzicht in de bedoeling van ons vak. We zijn maar een schakeltje in het grote geheel, en we werken veelal achter de schermen of vaak aan vergadertafels, maar het belang is er niet minder om. Samenwerking met andere zorgprofessionals, als onderdeel van een keten of systeem  is enorm belangrijk om uiteindelijk de beste uitkomst voor die ene patiënt te behalen. Die patiënt had voor mij vorig jaar weer heel duidelijk een gezicht. We hebben systemen nodig, maar mogen het individu ondertussen niet uit het oog verliezen.

Een beroepsvereniging is ook een groot systeem. De NVKF is er om samen de kwaliteit van klinisch fysische zorg te verbeteren, bijvoorbeeld door kwaliteitsprotocollen voor radiologie toepassingen op te stellen. Om te zorgen dat we er klaar voor zijn, door middel van onderwijs en wetenschappelijk onderzoek om nieuwe ontwikkelingen als bijvoorbeeld AI in de Nederlandse ziekenhuizen te kunnen introduceren. En om te zorgen dat onze leden zo goed mogelijk in staat worden gesteld om hun werk te doen in de ziekenhuizen, door duidelijke verantwoordelijkheden en goede arbeidsvoorwaarden.

Ik blijf met heel veel trots en misschien soms ook wel verbazing kijken naar de wijze waarop wij als collega’s in Nederland ons belangeloos inzetten voor dit gezamenlijke doel. Soms zijn de omstandigheden er niet naar om je inzet te kunnen leveren. Dat is ook goed, dan zijn er anderen die dat doen. Maar uiteindelijk staan we er samen voor en dragen we ieder ons steentje bij, naar draagkracht en naar expertise en talent. Ik wil jullie allemaal bedanken voor waar we nu aan het begin van de roaring twenties voor staan. Laten we er weer een stralend decennium aan vast plakken!

Lieke Poot
voorzitter NVKF

Overgevoelig voor bromtonen

Nogal wat mensen, het RIVM schat het op 2% van de bevolking, zijn overgevoelig voor bromtonen, waardoor er gezondheidsklachten ontstaan. Op vrijdag 27 december werd op dit nieuwsitem toelichting gegeven door klinisch-fysicus – audioloog Jan de Laat (LUMC) op TV-West, zie Omroep West Nieuws Bromtonen (vanaf 4’30”) met nog meer toelichting van Jan in het filmpje op Omroep West Bromtonen Toelichting. Op dezelfde dag werd zowel door de NOS als door verschillende regionale omroepen aandacht aan dit overwerp besteed, zie bijv. NOS Bromtonen en Omroep Gelderland Bromtonen en Omroep Brabant Bromtonen.

Publicatie Update Leidraad Kwaliteitscontrole Radiologische Apparatuur

Op 8 oktober 2019 is de Leidraad Kwaliteitscontrole Radiologische Apparatuur 3.0 gepubliceerd. Het verheugt ons dat deze al vele malen is gedownload. Inmiddels is er een aantal reacties bij de stuurgroep binnengekomen die aanleiding zijn om een eerste update (versie 3.01) uit te brengen. Versie 3.01 kunt u hier downloaden. Op de interne pagina staat ook een update van de rekensheet voor het protocol Diagnostische Monitoren online.

Link naar video en boekje Oratie Ruud Verdaasdonk

Op 1 januari 2019 is Ruud Verdaasdonk benoemd als Hoogleraar Health Technology Implementation aan de Universitair van Twente. Indien u niet aanwezig kon zijn tijdens zijn oratie op 10 oktober 2019 of waneer u de oratie nog een keer wil bekijken dan kan dat hier. Mocht u de oratie liever lezen dan kunt u hier een PDF-versie downloaden.

 

Dokters van Morgen 29 oktober a.s.

Het AVROTROS programma Dokters van Morgen besteedt op dinsdagavond 29 oktober om 21.25 uur op NPO-1 aandacht aan het gehoor met als onderwerpen: tinnitus (oorsuizen), het hersenstamimplantaat en gehoorschade door muzieklawaai. In Hoensbroek wordt een tinnitusbehandeling aangeboden met hele goede resultaten en waar wereldwijd veel interesse voor is. Klinisch-fysicus Dyon Scheyen maakt duidelijk wat het probleem is en wat je eraan kunt doen. Guus (net 1 jaar) krijgt een implantaat in zijn hersenen waarmee hij hopelijk over een paar jaar wat kan horen en kan leren praten. Het is één van de voorbeelden waarin Nederland koploper is als het gaat om innovatieve behandelingen bij gehoorproblemen. Naast KNO-arts Johan Frijns laat klinisch-fysicus Peter-Paul Boermans zien wat zijn rol is tijdens de implantatie op de OK. Hoe bescherm je je oren, als je je brood ermee verdient, bijvoorbeeld als muzikant? En hoe bewust gaan festivalgangers van Lowlands om met hun gehoor?